cauvonghanhphuc.com

Chăm sóc sức khỏe sinh sản – chuyện ghi được ở Quảng Nam

Hội phụ nữ với chương trình dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em, Hội nông dân và Đoàn thanh niên với các câu lạc bộ dân số - sức khỏe sinh sản đã bước đầu nâng cao nhận thức của một phần lớn bà con đồng bào dân tộc mà đặc biệt là các đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ về chăm sóc sức khỏe sinh sản, dần dần đẩy lùi và hạn chế các phong tục, tập quán lạc hậu đã ăn sâu trong tâm thức người dân nơi khô cằn, sỏi đá của mảnh đất Quảng Nam.

Quảng Nam có 6 huyện miền núi với số dân hơn 24 vạn người, trong đó, số phụ nữ và trẻ em chiếm tỉ lệ khá cao. Cuộc sống của người dân nơi khúc eo miền Trung này luôn gặp khó khăn, thiếu thốn, điều kiện chăm sóc sức khỏe (đặc biệt là sức khỏe sinh sản) luôn phải đối mặt với nhiều thách thức.

Những em gái sớm rời mái trường...

Theo chân những người làm công tác DS - KHHGĐ ở huyện miền núi Hiên, tôi về xã vùng cao Trhy. Trên con đường đất đỏ lởm chởm đá, tôi nhìn thấy những em gái tay bồng bế em đang vui đùa cùng các học sinh lúc tan trường, lúc đầu cứ ngỡ rằng những đứa chị bồng bế em của mình, hỏi ra mới vỡ lẽ đó lại là những “bà mẹ vùng cao”. Đi một đoạn đường nữa, tôi lại nhìn thấy cảnh một đôi vợ chồng “trẻ con” đang vô tư vui đùa trước ngôi nhà mới dựng. Anh chồng khoảng 14 tuổi còn cô vợ thì trạc 12 tuổi. Đêm ngủ ở thôn Đắc Chrít, xã Ia Đêê huyện miền núi Nam Giang, Anh Alăng Hạnh, trong men rượu say nồng đã kể cho tôi nghe chuyện về cuộc đời của anh. Anh bảo: “Người đang chung sống hiện tại là vợ hai của anh, anh cưới cô khi cô vừa tròn 14 tuổi... và đứa con đầu lòng của anh với người vợ cả hiện tại lớn hơn mẹ kế nó một tuổi”. Nhìn cô vợ của anh đang ngây thơ bế con, tôi cứ nghĩ chị đang bế em. Khách đến nhà chơi, chị đùa nghịch chán rồi ngồi xem mọi người nói chuyện...

Theo thống kê mới đây, tình trạng tảo hôn ở một số huyện miền núi Quảng Nam đang có chiều hướng gia tăng, chỉ tính riêng ở xã miền núi cao Trhy, 3 năm trở lại đây đã có hơn 18 cặp vợ chồng trong diện tảo hôn. Hầu hết các cặp vợ chồng này đều ở độ tuổi 14 – 16.

Chuyện cắt rốn bằng... lưỡi dao cùn

Lần đầu tiên tôi nghe câu chuyện này khi cùng đoàn khảo sát của Văn phòng đại diện Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), tại Hà Nội và Dự án sức khỏe sinh sản tỉnh về các xã vùng cao của huyện miền núi Trà My để khảo sát tình hình chăm sóc sức khỏe sinh sản tại đây. Chuyện sinh nở cùa bà con đồng bào dân tộc ít người ở những nơi mà chăm sóc y tế đối với họ còn quá xa lạ. Chị Trần Thị Bình, Chủ nhiệm ủy ban DS-KHHGĐ huyện Trà My kể với tôi: do điều kiện chăm sóc y tế cho nhân dân còn gặp nhiều khó khăn và do tập quán của một bộ phận bà con đồng bào dân tộc nên các ca sinh đẻ ở các thôn bản vùng sâu, vùng xa bà con tự đẻ lấy. Và chuyện “tự đẻ” của các sản phụ nghe mà thất kinh. Chín tháng mạng nặng, đến khi chuyển bụng họ tự ra rừng hoặc ra sau vườn, ngoài đó đã đào sẵn một cái hố nhỏ, bên trên che đậy sơ sài, tạm bợ là cái “ổ đẻ”. Trong cái “ổ đẻ” ấy sản phụ tự sinh con. Dụng cụ cắt rốn cho con là cái lạt giang hay cái lưỡi dao cùn. Hóa ra chuyện sinh nở của một bộ phận bà con đồng bào dân tộc ít người ở Trà My cứ như là “gà đẻ trứng”.

Một vấn đề ảnh hưởng không nhỏ đến công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản ở các huyện miền núi Quảng Nam, đó là tập tục của một số bà con nơi đây còn quá lạc hậu. Nhiều nơi đồng bào dân tộc ít người quan niệm, sinh đẻ trong nhà là chuyện tối kỵ, phải mắc tội với thần linh, với Giàng... Để đưa dược chăm sóc y tế tới tận từng bản làng xa xôi của miền núi Quảng Nam vẫn là một vấn đề còn nhiều thách thức...

Khi các ngành vào cuộc

Những năm gần đây, không chỉ những người làm công tác dân số tỉnh vào cuộc mà còn có các ngành, các cấp, đoàn thể chính quyền. Ngành y tế, Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, đã có nhiều đóng góp cho công tác này. Riêng với ngành DS - KHHGĐ, chương trình dân số lồng ghép với phát triển đã được tiến hành thực hiện điển hình ở một số xã vùng cao như Trà Giang, Trà Tân... của huyện Trà My, xã Ia Đêê của huyện Nam Giang... bước đầu có triển vọng khá tốt. Hội phụ nữ với chương trình dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em, Hội nông dân và Đoàn thanh niên với các câu lạc bộ dân số - sức khỏe sinh sản đã bước đầu nâng cao nhận thức của một phần lớn bà con đồng bào dân tộc mà đặc biệt là các đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ về chăm sóc sức khỏe sinh sản, dần dần đẩy lùi và hạn chế các phong tục, tập quán lạc hậu đã ăn sâu trong tâm thức người dân nơi khô cằn, sỏi đá của mảnh đất Quảng Nam.

Hy vọng, trong một tương lai không xa, việc chăm sóc sức khỏe sinh sản cho bà con đồng bào dân tộc ít người ở miền núi Quảng Nam sẽ có những bước tiến xa hơn...

30/07/2016 , Báo GĐ&XH số 7 (56) (từ ngày 17/2 đến 24/2)/2000 – Ngọc Kết

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *

Bình luận mới